Nee, het toegang verlenen van een vertrouwenspersoon is (nog) niet wettelijk verplicht. Wel is er een wijziging van de Arbowet in behandeling bij de Tweede Kamer die zegt dat je als werkgever de toegang tot een vertrouwenspersoon voor je werknemers moet regelen. (januari 2022) Volgens de Arbowet ben je verplicht om goed voor je personeel te zorgen. Je moet hen beschermen tegen lichamelijke, psychische en sociale klachten. Het beschikbaar hebben van een vertrouwenspersoon voor je werknemers kan verzuim voorkomen. Werk gerelateerde psychische klachten zorgen voor 64% van de werk gerelateerde verzuimklachten in Nederland (TNO 2020).
Onderstaand is een citaat uit de memorie van toelichting over wijziging Arbeidsomstandighedenwet in verband met het verplicht stellen van een vertrouwenspersoon. Hierbij de volledige Memorie van toelichting.
2.3.2 Wettelijke verplichting en regeling op hoofdlijnen
De initiatiefnemer van dit wetsvoorstel ziet de vertrouwenspersoon als een zodanig belangrijk onderdeel van het beleid om ongewenste omgangsvormen op de werkvloer tegen te gaan, dat hij het noodzakelijk acht dat wettelijk geregeld wordt dat iedere werknemer toegang heeft tot een vertrouwenspersoon. Het mag wat de initiatiefnemer betreft niet meer afhankelijk zijn van de organisatie waar je werkt, of je toegang hebt tot een vertrouwenspersoon. Op dit moment zijn er nog te veel werknemers die geen toegang hebben tot een vertrouwenspersoon, en dus nergens naar toe kunnen als zij te maken hebben gekregen met ongewenst gedrag. De initiatiefnemer acht dit onacceptabel.
De initiatiefnemer ziet, net als de Inspectie SZW, geen volwaardige alternatieven voor de vertrouwenspersoon. Er is geen andere manier te bedenken waarop een werknemer in vertrouwelijkheid zijn verhaal kan doen, bij iemand die hier speciaal voor is aangewezen, daartoe gefaciliteerd wordt en de organisatie ook kan adviseren over het beleid.
De initiatiefnemer meent dat een wettelijke verplichting en regeling op hoofdlijnen een duidelijk signaal geven richting werkgevers over het belang van het hebben van een vertrouwenspersoon. Hierbij voorziet de initiatiefnemer een zeker hefboomeffect: door de wettelijke verplichting komt er meer aandacht voor het onderwerp, waardoor meer werkgevers ook het belang zullen gaan inzien van het hebben van een vertrouwens- persoon. Daarnaast kan een regeling op hoofdlijnen meer duidelijkheid geven over wat er ter zake precies van werkgevers verwacht wordt.
Ook voor de zichtbaarheid van vertrouwenspersonen kan een wettelijke verplichting helpen: door richting werknemers te benoemen dat zij een expliciet recht hebben op toegang tot een vertrouwenspersoon, ontstaat er meer bekendheid, hetgeen de meldingsbereidheid kan vergroten.
